Cultureel erfgoed

Erfgoed is een moeilijk begrip. Het omvat alles wat we geërfd hebben uit het verleden, wat we als waardevol ervaren en daarom zo goed mogelijk proberen bewaren voor de toekomst.

‘Erfgoed’ kan naar veel zaken verwijzen. Dat zijn zeker en vast niet allemaal ‘stoffige en saaie dingen’. Zelfs zaken waar je op het eerste ogenblik misschien niet aan zou denken, zijn erfgoed. Het wiegeliedje dat je moeder zong toen je klein was en jij nu helemaal van buiten kent, het zakhorloge van je (over)grootvader dat je in bewaring hebt gekregen, de sappige dialectwoorden uit je geboortedorp of -stad, … het is allemaal erfgoed! Het belang dat aan dagdagelijkse zaken wordt gehecht, maakt ze waardevol genoeg om ze te bewaren en behouden.

Erfgoed kan opgedeeld worden in verschillende categorieën: onroerend erfgoed, roerend erfgoed en immaterieel cultureel erfgoed (ICE). Roerend en immaterieel cultureel erfgoed behoren tot het werkingsgebied van de Erfgoedcel.browse_656

Onroerend erfgoed is het makkelijkste uit te leggen. Dat zijn gebouwen, monumenten, landschappen,… Kortom zaken die je niet kan verplaatsen. Moeten we het begijnhof in Dendermonde laten verkommeren en afbreken omdat er geen begijntjes meer wonen? Of kan je Laarne voorstellen zonder kasteel? Neen, want dan zouden we de gemeente waarin we wonen niet meer herkennen als ‘onze’ gemeente. Belangrijk om weten is dat onroerend erfgoed behoort niet tot het werkingsgebied van de Erfgoedcel.browse (2)

Een tweede categorie is roerend erfgoed of tastbaar en verplaatsbaar erfgoed. Documenten, foto’s, boeken, archeologische vondsten, oude voorwerpen, boeken, schilderijen,… zijn allemaal roerend erfgoed. Ze worden bewaard in gespecialiseerde instellingen zoals archieven, erfgoedbibliotheken, musea, documentatiecentra,… Ook ons werkgebied heeft zulke instellingen: de Stedelijke Musea Dendermonde, het Museum van Heem- en Oudheidkundige Kring Jan Broeckaert te Wetteren, Museum Zeels Erfgoed, de stadsarchieven van Dendermonde en Wetteren, … Maar roerend erfgoed kan ook gewoon in handen zijn van privé-verzamelaars.browse (1)

En dan heb je als laatste nog het immaterieel cultureel erfgoed (ICE). Dit is misschien wel het interessantste erfgoed. Hieronder verstaan we tradities zoals een jaarlijkse reuzenstoet, de typische streekgerechten, de rondgang van den beer in Wichelen, het kaatsen in Wieze, de Bèerlerse Sprouk (Berlaars dialect), en nog zoveel meer … Dit immaterieel cultureel erfgoed vind je niet terug in de musea of boeken, maar leeft vooral onder de mensen.

Erfgoed bepaalt voor een groot deel wie we zijn.  Wat we vandaag beleven, maken, bewaren, … kan morgen erfgoed zijn. Of omgekeerd. Sommige zaken vinden we nu waardevol, maar misschien zullen onze achterkleinkinderen dit helemaal anders bekijken en een nieuwe betekenis geven. Erfgoed is dus allerminst saai, statisch, stoffig of dood. Integendeel, erfgoed leeft en evolueert voortdurend! En wij koesteren het vaak zonder dat we het zelf beseffen.